Gieorgij Konstantynowicz Żukow------Георгий Константинович Жуков

    

 Gieorgij Konstantinowicz Żukow

 

 Георгий Константинович Жуков

(1896-1974)

     

   Urodził się 1 grudnia 1896 we wsi Striełkowka w guberni kałuskiej (obecnie w obwodzie kałuskim), w ubogiej chłopskiej rodzinie. Został oddany do terminu, do kuśnierza. 7 sierpnia 1915 został powołany do Armii Imperium Rosyjskiego – służył w kawalerii. Przeszedł w początkowej fazie  przysposobienie obronne w 189 zapasowym batalionie pod Kaługą, następnie służył w 5 rezerwowym kawaleryjskim pułku w rejonie Bałakleje -Charkowskiej guberni. 

 

 Jako podoficer  w sierpniu 1916 roku przybył na południowo-zachodni front w 10  dragoński Nowogrodzki pułk 10  kawaleryjskiej dywizji. W składzie tego pułku przypadło brać mu udział w walkach, głównie zwiadowczych. W październiku 1916 r., znajdując się w składzie zwiadu, na podchodach do miejscowości Sajie-Riegien ciężko został kontuzjowany i skierowany do szpitala w Charkowi. W ciągu krótkiego czasu pobytu na froncie G. K. Żukow został odznaczony dwukrotnie  Krzyżami św. Jerzego V i IV klasy.W grudniu 1917 po rozwiązaniu szwadronu, wrócił do Moskwy, a następnie do rodzinnej wsi, gdzie długo chorował na tyfus.

  

 W sierpniu 1918 wstąpił w szeregi Armii Czerwonej. 

  Brał udział w wojnie domowej. Od końca maja 1919 roku  brał udział w walkach na obszarze stacji Szypowo (na zachód  100 km od Uralska), gdzie 4  Moskiewski kawaleryjski pułk, wchodzący wtedy w skład Południowej Grupy Frontu Wschodniego, walczył z uralskimi Kozakami. Następnie dywizja, w której służył G. K. Żukow, została przerzucona na obszar Nikołajewska, potem na obszar Jerszowa,  24 lipca pułki dywizji niosły strażniczą i zwiadowczą służbę na obszarze Nowouzinska, 8 sierpnia 4  Moskiewski kawaleryjski pułk został przerzucony w Czerwony Kut do osłony kolei Saratów - Urbach - Jerszow. 12 października dla udzielenia pomocy innym półkom Moskiewskiej kawaleryjskiej dywizji, wszedł w stworzoną dla natarcia na Carycyn z południowej 11 armii , pułk, w którym służył G. K. Żukow, został przerzucony na obszar Władimirowki, skąd ruszył na obszar  Zapławnoje, gdzie zajął pozycje na prawym skrzydle dywizji z zadaniem utrudniania przeprawy przeciwnika w Zawołżu.

    26 października pułk wszedł do walki. W jednej z walk G. K. Żukow był ranny odłamkami ręcznego granatu.
    Po wyzdrowieniu G. K. Żukowa skierowano go do Tweru gdzie znajdował się  zapasowy kawaleryjski dywizjon a stamtąd delegowali go na naukę na Riazańskie kawaleryjskie kursy, gdzie wykonywał obowiązki starszego sierżanta szwadronu. W związku z zaostrzeniem sytuacji na froncie 120 kursantów i czerwonoarmistów, w tej liczbie i G. K. Żukow, w sierpniu  1920 r. zostali oddelegowani do dyspozycji kształtującej się 2 Moskiewskiej brygady kursantów, podążającej na wranglewski front.

   W składzie zbiorczego kawaleryjskiego pułku 2  Moskiewskiej brygady, wchodziła  9  Kubańska armia Kaukaskiego frontu, Gieorgij Konstantinowicz brał udział w walkach przeciwko desantowi generała  Ułagaja, a następnie przeciwko wojskom generała Fostikowa na południe od Armawir.
Na stanowisku dowódcy plutonu kontynuował  udział w działaniach bojowych po likwidacji resztek wojsk generała Ułagaja i miejscowych oddziałów partyzanckich.
Następnie brygada została skierowana na likwidację powstania chłopskiego  w Tambowskiej guberni.

 

    Do połowy września 1921 roku G. K. Żukow brał udział w dużych i małych walkach na  Obwodzie Tambowskim. W drugiej połowie września, w związku z zakończeniem operacji przeciwko białogwardzistom na obszarze Borysoglebska, 1 kawaleryjski pułk 14 oddzielnej kawaleryjskiej brygady został skierowany na Woroneską gubernię do udziału w rozgromieniu ostatnich oddziałów tamtejszych bojowników. Tam 3 grudnia 1921 roku w okolicach  Junakowa ( 30 km  od miasta Pawłowsk) rozgromieniem oddziału Zwieriew zakończył  Gieorgij Konstantinowicz swój udział w wojnie domowej.

   

   Wieloletnie dowództwo oddziałami taktycznymi w Białoruskim Wojennym Okręgu, nauka na kursach doskonalenia drużynowego składu (w 1924-25 r.  w Leningradzie i w 1929-30 r.  przy akademii wojskowej nim. M. Frunze), służba w centralnym zespole RKKA (w inspekcji kawalerii RKKA) pozwoliły G. K. Żukowowi nabyć solidny bagaż wojennej wiedzy, bogate doświadczenie dowódcze wojskami w złożonych warunkach sytuacji przeprowadzanych na poligonach. Przygotowywanie oddziałów, dowodzonych przez  G. K. Żukowem, niezmiennie wysoko oceniano w dowództwie. Stając się zastępcą dowódcy  kawalerii zdobył praktykę przygotowywania i kierowania dużymi związkami taktycznymi. Dawszy się poznać jako stanowczy, umiejętny, dobrze przygotowany dowódca, który jest zdolny  wydawać samodzielne decyzje, G. K. Żukow w maju 1939 r. został wytypowany przez kierownictwo Komisariatu Ludowego Obrony do Mongolskiej Republiki Ludowej, gdzie powstało zagrożenie ze strony Japońskiej ekspansji w tym rejonie.

    Pod kierownictwem G. K. Żukowa została przygotowana i przeprowadzona zaczepna operacja rozgromienia 6  japońskiej armii na obszarze rzeki Chałchin-Goł (20-31. 8.1939 r.), która została przeprowadzona w celu rozgromienia japońskich wojsk  na terytorium Mongolskiej Republiki Ludowej. To była pierwsza w historii radzieckiej sztuki wojennej zaczepna operacja: otoczenie ze stosowaniem współczesnych środków technicznych uzbrojonej armii. Po raz pierwszy dla rozwiązania operatywnych zadań wykorzystano  pancerne i zmechanizowane oddziały współdziałające z lotnictwem i artylerią. Japońskie wojska wtenczas poniosły druzgocącą klęskę. W ciągu walk na obszarze rzeki Chałchin-Goł stracili koło 61 tys. żołnierzy (to więcej niż 3 krotnie przekraczało straty radziecko-mongolskich wojsk), duża ilość broni i techniki wojennej, w liczbie tej 660 samolotów.

   Klęska Japonii okazała się  poważnym wpływem  na politykę zagraniczną oraz pozycję jej rządu oraz była jedną z przyczyn nie wkroczenia wojsk japońskich  na terytorium  ZSRR w latach drugiej wojny światowej.

 

   W pierwsze dni wojny (22 - 26.6.1941 r.) po wejściu lwowsko-czerniowieckiej strategicznej obronnej operacji (22.6 - 6.7.1941 r.) G. K. Żukow okazywał pomoc dla dowództwa Południowo-Zachodniego Frontu w organizacji kontrataków przeciw 1  grupie pancernej przeciwnika na obszarze Łuck, Dubno, Brody. To był jeden z pierwszych kontrataków przeciw niemieckim wojskom. W wyniku tego wojska Południowo-Zachodniego Frontu zadały wrogowi znaczne straty, zatrzymali go na cały tydzień i zatrzymali plan przeciwnika otoczenia i zlikwidowania wojsk radzieckich na lwowskim obszarze. Do 30.7, stając się kierownikiem sztabu
generalnego, G. K. Żukow brał udział w planowaniu operacji kontrataku.

    W roli dowódcy Rezerwowego Frontu brał udział w Smoleńskiej bitwie (10.7 - 10.9.1941 r.), w ramach którego pod jego kierownictwem została przeprowadzona Jelnińska zaczepna operacja (30.8 - 8.9.1941 r.) - pierwsza pomyślna zaczepna operacja wojsk radzieckich w okresie Wielkiej Wojny Ojczyźnianej. Idąc z konfiguracji linii frontu w podstawę planu operacji był przeznaczonym stanowczym operatywnym manewrem - dwustronne objęcie występu, otoczenie i rozgromienie przeciwnika częściami swych sił. Mimo na słabszy stan wojsk, w drodze umiejętnego manewru siłami i środkami na odcinkach ataku udało się stworzyć pewną przewagę nad przeciwnikiem. Wojskom radzieckim udało się przerwać silnie ufortyfikowaną obronę przeciwnika, rozgromić jego duże ugrupowanie i uwolnić znaczne terytorium. Głównym celem operacji były likwidacja niebezpiecznego wrogiego terenu a także znaczna poprawa operatywnej sytuacji wojsk Rezerwowego Frontu. 5 faszystowskim dywizjom została zadana znaczna strata. Straty przeciwnika w żywej sile stanowiły do 45 tys. żołnierzy. 

  Objąwszy dowództwo Frontem Leningradzkim, w warunkach kiedy przeciwnik był na rubieżach miasta  Leningrad,  G. K. Żukow został bezpośrednim organizatorem obronnej operacji wojsk Frontu  Leningradzkiego (8.9 - 30.9.1941 r.).

   Podstawowym celem stojącym przed Żukowem było nie pozwolić przeciwnikowi wtargnąć do Leningradu i utrzymać miasto. W wyniku twardości kierowania, stanowczych, energicznych działań po organizacji zapór przeciwczołgowych, aktywnej obrony, manewru siłami i środkami i skupienia ich na decydujących kierunkach, mobilizacje wszystkich sił i środków (włączając siły i środki floty bałtyckiej, rezerwy miasta i t. d.) przeciwnik został zatrzymany, front ustabilizowany.

     Stała obrona miasta na długo skuła duże ugrupowanie wroga.
 6.10.1941 r znajdował się na moskiewskim kierunku, do 8.10 w charakterze przedstawiciela Stawki , następnie dowodząc wojskami Rezerwowego, a z 11.10 - Frontu Zachodniego G. K. Żukow brał udział w bitwie pod Moskwą (30.9.1941 r. - 20.4.1942 r.). W dowództwo frontem wstąpił w krytycznej sytuacji, kiedy w rezultacie rozgromienia w Wiaziemskiej i Orłowsko-Briańskiej operacjach wojsk Zachodniego, Rezerwowego i Briańskiego Frontów na moskiewskim kierunku utworzyła się  luka na kilkaset kilometrów. Podstawowym celem w powstałej sytuacji było zatrzymanie natarcia grupy wojsk “ Centrum "przeciwnika i bronić Moskwę.

    Pod jego kierownictwem wojsk Frontu Zachodniego w czasie Moskiewskiej strategicznej obronnej operacji (30.9 - 5.12.1941 r.) przeprowadzili Możajsko-Małojarosławiecką (13 - 30.10.1941 r.), Klinsko-Sołniecznogorską (15.11 - 5.12.1941 r.), Naro-Fominską (16.11 - 5.12.1941 r.) obronne operacje, do 17.10 brał udział w Kalinińskiej (10.10 - 4.12.1941 r.) i  11.11 w Tulskiej (24.10 - 5.12.1941 r.) obronnych operacjach. Obronne działania wojsk Frontu Zachodniego odznaczały się wysoką aktywnością, szerokim stosowaniem kontrataków i kontrataków.  W bitwie pod Moskwą potrafił organizować taki system obrony, który nie mogły pokonać faszystowskie wojska przy współpracy min. z gen. Konstantym Konstantynowiczem Rokossowskim. Przeciwnik przewyższający wojska Frontu Zachodniego o 7-9 razy został zatrzymany.

  5.12.1941 r. rozpoczęło się  kontrnatarcie pod Moskwą (Moskiewska strategiczna zaczepna operacja (5.12.1941 r. - 7.1.1942 r.)) wojska Frontu Zachodniego pod dowództwem Żukowa przeprowadziły Klinsko-Sołniecznogorską (6 - 25.12.1941 r.), Tulską (6 - 16.12.1941 r.), Naro-Fominsko-Borowską (13 - 25.12.1941 r.) zaczepne operacje i do 24.12.1941 r. brał udział w Kałuskiej operacji (17.12.1941 - 5.1.1942 r.). Wojska radzieckie przeszły w kontrnatarcie ustępując przeciwnikowi w żywej sile, artylerii i czołgach. Brak sił i środków kompensował się kosztem strategicznej nagłości, osiągniętej dzięki skrytemu skupieniu strategicznych rezerw i właściwemu wyborowi czasu przejścia w stanowcze natarcie, kiedy przeciwnik wykańczany i wykrwawiony  kontratakami, faktycznie już nie posiadał sił dla natarcia ale jeszcze nie przeszedł do obrony.

   W trakcie operacji Frontu Zachodniego we współdziałaniu z wojskami Kalinińskiego, prawego skrzydła Południowo-Zachodniego i z 24.12 Briańskiego Frontu były rozgromione szturmowe ugrupowania  wojsk “ Centrum ", próbujące obejść Moskwę z północy i południa.  Przeciwnik został odrzucony na 100-250 km od Moskwy. Po miesiącu walk zostało rozbitych 11 czołgowych, 4 motoryzowane i 23 dywizje piechoty przeciwnika. 

   Niemieckiej armii została zadana pierwsza duża klęska w drugiej wojnie światowej, mit o jej wielkości został złamany. Strategiczna inicjatywa została przejęta przez Armię Czerwoną. Doświadczenie kontrnatarcia pod Moskwą pokazało, że powodzenie można osiągnąć i przy równości sił i nawet przy wyższości przeciwnika,  jeżeli wykaże się wysoką sztukę wojenną i umiejętne wykorzystanie warunków sytuacji.

   Od sierpnia 1942 roku r. G. K. Żukow był pierwszym zastępca Komisarza Ludowego Obrony ZSRR i zastępcą Naczelnego Głównodowodzącego J. Stalina. Urzeczywistniał koordynację działań Frontów pod Stalingraden, w dni przerywania blokady Leningradu, w bitwie pod Kurskiem, w bitwach za Dniepr i Prawobrzeżną Ukrainę.
    Przy przygotowywaniu Proskurowsko-Czernowickej operacji dowódca 1 Ukraińskiego Frontu Nikołaj Fiodorowicz Watutin podczas przegrupowywania wojsk, 29 lutego 1944, kolumna pojazdów, w której się poruszał, wpadła w zasadzkę UPA; Watutin został ranny i zmarł w 6 tygodni później w szpitalu. Po jego ranieniu  Żukow objął dowództwo Frontem. Wojska pod jego dowództwem w kwietniu 1944 roku wyzwoliły wiele miast i węzły kolejowe, wyszły do podgórzy Karpat.

    Latem 1944 roku G. K. Żukow koordynował działania 1  i 2  Białoruskiego Frontu w Białoruskiej strategicznej operacji. Wyraźnie zaplanowana i dobrze zapewniona przez materialno-techniczne środki, ta operacja zakończyła się z powodzeniem.  Mińsk został oswobodzony wraz z licznymi miastami i wsiami Białorusi.
W lipcu . Żukow koordynował także działania 1  Ukraińskiego Frontu, który nacierał w kierunku Lwowskim.
W sumie dwumiesięcznego natarcia  rozgromione zostały dwa duże strategiczne zgrupowania niemieckich wojsk, oswobodzona Białoruś, zakańczane wyzwolenie Ukrainy, wyzwolone z okupantów znaczne rejony Litwy i wschodnia część Polski

    Rozgromienie grupy wojsk « Centrum » i « Północna Ukraina », zagarnianie trzech dużych miast nad rzeką Wisła i wyjście do Warszawy zbliżyły wojska radzieckie do Berlina.
    5 września 1944 roku radziecki rząd wypowiedział wojnę Bułgarii. Jednak na terytoria Bułgarii wojska radzieckie zostały powitane przez bułgarskich żołnierzy z czerwonymi sztandarami i bez broni. A tłumy ludzi wiwatowały radzieckim żołnierzom. G. K. Żukow zameldował o tym J. W. Stalinowi i dostał wskazówkę aby nie rozbrajać bułgarskich garnizonów. Wkrótce wystąpili oni przeciwko niemieckim wojskom.

    1 sierpnia 1944 roku w Warszawie mieszkańcy miasta wszczęli powstawanie przeciwko niemieckiemu okupantowi. Ale nie dostosowane do dowództwa 1 Białoruskiego frontu,  skończyło się bestialską rozprawą hitlerowców nad bohaterskimi powstańcami. Prowadzić zaczepne działania osłabionymi wojskami w ciągłych walkach  było skomplikowanie. G. K. Żukow polecił przejść do czasowej obrony, uzupełnić dywizję ludźmi i materialnymi środkami a następnie przygotowywać następne natarcie.
    W tym okresie długość linii frontu znacznie się skróciła. Doświadczenia w prowadzeniu zaczepnych operacji przy dowództwie frontów wystarczało. W tych warunkach  Żukow został wyznaczony na dowódcę 1  Białoruskiego Frontu, działającego na Berlińskim kierunku. Rokossowski, którego zastąpił Żukow zajął stanowisko dowódcy II Frontu Białoruskiego.

    Zimą 1945 roku wojska G. K. Żukowa  przeprowadzili warszawsko-poznańską zaczepną operację, a następnie wzięły udział we wschodnio-pomorskiej operacji. W kwietniu-maju 1945 roku wojska Frontu pod dowództwem Marszałka Związku Radzieckiego G. K. Żukowa we współdziałaniu z wojskami 1  Ukraińskiego marszałka Iwana Stiepanowicza Koniewa i 2  Białoruskiego Konstanego Konstantynowicza Rokossowskiego z powodzeniem przeprowadzili Berlińską operację. Rozgromiwszy największe grupowanie hitlerowskich wojsk opanowali Berlin. 

     8 maja 1945 o 22:43 w Berlinie, w imieniu Naczelnego Dowództwa Armii Czerwonej, wraz z przedstawicielami rządów USA, Wielkiej Brytanii i Francji przyjął z rąk feldmarszałkaWilhelma Keitla bezwarunkową kapitulację hitlerowskich Niemiec i został mianowany dowódcą radzieckiej strefy okupacyjnej, został także radzieckim przedstawicielem wMiędzysojuszniczej Radzie Kontroli.

   24 czerwca 1945 na polecenie marsz. Józefa Stalina wspólnie z marsz. Konstantym Rokossowskim przyjął triumfalną Paradę Zwycięstwa na Placu Czerwonym w Moskwie, podczas której, na specjalny podest przed Mauzoleum Lenina, zostało rzuconych 200 zdobycznych niemieckich sztandarów wojskowych. Pierwszym rzuconym był osobisty proporzec Wodza i Kanclerza Rzeszy Adolfa Hitlera. Na trybunie honorowej znaleźli się m.in.: Józef Stalin, Wiaczesław Mołotow, Michaił Kalinin, marsz. Siemion Budionny, marsz. Kliment Woroszyłoworaz inni członkowie Biura Politycznego KC KPZR.

   W lutym 1945, na konferencji jałtańskiej przewidziano powołanie Sojuszniczej Rady Kontroli Niemiec. 5 czerwca 1945 ogłoszono deklarację czterech głównodowodzących wojskami alianckimi o objęciu władzy najwyższej w stosunku do Niemiec.

   Głównodowodzącymi Sojuszniczej Rady Kontroli Niemiec byli: amerykański gen. Dwight Eisenhower, brytyjski marsz. Bernard Law Montgomery, francuski gen. Jean de Lattre de Tassigny i Marszałek Związku Radzieckiego Gieorgij Żukow.

   5 czerwca 1945 głównodowodzący wydali również oświadczenie o podziale Niemiec i formie zarządzania. Państwo niemieckie w granicach z 1937, zostało podzielone na 4 strefy okupacyjne, a Berlin na cztery sektory. Głównodowodzący byli gubernatorami wojskowymi poszczególnych stref okupacyjnych. Każdy z nich zarządzał swoją strefą, a całymi Niemcami – Sojusznicza Rada Kontroli.

   Pod koniec sierpnia 1945 na konferencji poczdamskiej ustalono szczegółowe zadania dla Rady. Sojusznicza Rada Kontroli zbierała się trzy razy w miesiącu w gmachu sądu okręgowego, w amerykańskim sektorze Berlina. Przewodniczący Rady pełnili swoje obowiązki rotacyjnie, zmieniając się co miesiąc. Zebrania Rady miały jednak charakter formalny, gdyż wszystkie istotniejsze decyzje podejmowały rządy aliantów, a przez Radę były tylko proklamowane. 

W latach 1946–1948 dowodził Odeskim Okręgiem Wojskowym.

   Po śmierci Józefa Stalina został mianowany I zastępcą ministra obrony ZSRR. 26 czerwca 1953, pod kierownictwem Nikity Chruszczowa brał udział w aresztowaniu Ławrientija Berii.

   W latach 1955–1957 pełnił funkcję ministra obrony ZSRR. W 1956 był inicjatorem i organizatorom stłumienia rewolucji węgierskiej, skierowanej przeciwko dominacji ZSRR i ustrojowi komunistycznemu.

   Równolegle ze służbą wojskową aktywnie działał w partii komunistycznej. W latach 1941–1946 i 1952–1953 był kandydatem na członka, w latach 1953–1957 członkiem Komitetu Centralnego KPZR, a w latach 1956–1957 zasiadał w Prezydium KC KPZR. W latach 1937–1958 był deputowanym do Rady Najwyższej ZSRR od 1. do 4. kadencji.

   W 1958, po przegraniu walki o władzę z Nikitą Chruszczowem (któremu poparcia udzieliła tak większość funkcjonariuszy partyjnych, jak wyższej kadry dowódczej Armii Radzieckiej), został wykluczony ze składu Komitetu Centralnego KPZR oraz odwołany ze wszystkich stanowisk i przeniesiony w stan spoczynku (według legendy stało się tak za sprzeciwianie się wpływowi KPZR na armię, czy też za nadmierną popularność zagrażającą władzy Nikity Chruszczowa).

   W 1964, po długiej izolacji politycznej i dojściu do władzy Leonida Breżniewa, częściowo odzyskiwał wpływy. W 1965 mógł przystąpić do pisania swoich wspomnień – pracy która komplikowała się na skutek ingerencji naczelnych władz partyjnych ZSRR w redagowanie jej treści. W 1967 przeszedł zawał serca. W marcu 1969 zostało opublikowane pierwsze wydanie Wspomnień i refleksji Gieorgija Żukowa. Wspomnienia Żukowa zostały wydane w 18 językach, w milionowych nakładach, a autor przystąpił do redagowania i uzupełnienia II wydania. 

   Zmarł 18 czerwca 1974, przeżywszy o pół roku swoją żonę Galinę Aleksandrownę. Jego ciało zostało skremowane, a urnę z prochami umieszczono pod murem kremlowskim na Placu Czerwonym w Moskwie. W jego pogrzebie uczestniczyła delegacja Wojska Polskiego z wiceministrem obrony narodowej – zastępcą ministra ds. ogólnych gen. broni Józefem Urbanowiczem na czele.

    Jeszcze za czasów radzieckich w centrum Moskwy, w pobliżu Kremla, postawiono pomnik marsz. Georgija Żukowa. W sumie poświęcono mu około 30–40 pomników, z moskiewskim na czele. W Związku Radzieckim ustanowiono Medal Żukowa, odznaczenie, które wręcza się do dzisiaj. W podobny sposób upamiętnił sławnego dowódcę z czasów II wojny światowej prezydent Federacji Rosyjskiej Borys Jelcyn ustanawiając 9 maja 1994 jednoklasowy Order Żukowa.

   Żukow zarówno w czasach ZSRR, jak i w dzisiejszej Rosji to ikona. Za rządów Leonida Breżniewa zaczął się rodzić kult Żukowa: marszałka sławiono jako geniusza, kogoś na podobieństwo Cezara lub Napoleona. Przedstawiano go jako wielkiego dowódcę, który poprowadził ZSRR do zwycięstwa w drugiej wojnie światowej, człowieka nieodpowiedzialnego za zbrodnie czasów stalinowskich. Pojawił się ruch młodzieżowy, który obrał sobie za patrona właśnie jego: wcześniej byli pionierzy leninowcy, teraz także żukowowcy. Niedawno w Rosji pojawiła się propozycja, aby Żukowa kanonizować i zaliczyć w poczet świętych Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. Nadal powstają pomniki na jego cześć, w 1995 roku odsłonięty został monument marszałka w Jekaterynburgu.

   W Polsce imieniem Żukowa nazwano plac u zbiegu ulic: Wielkopolskiej, Śląskiej, Wąskiej i Niedziałkowskiego w centralnej części Szczecina. W 2008 jego nazwę zmieniono na Plac Teatralny, co związane było z budową przy nim nowej siedziby Teatru Lalek Pleciuga. Żukow jest również patronem jednej z ulic Jaworzna – odnoga ulicy Krakowskiej w południowej części miasta.

   

 

Odznaczenia i wyróżnienia:

 

-Medal "Złota Gwiazda" Bohatera Związku Radzieckiego – czterokrotnie (29 sierpnia 1939, 29 lipca 1944, 1 czerwca 1945, 1 grudnia 1956)

-Order Zwycięstwa – dwukrotnie (10 kwietnia 1944 – № 1, 30 marca 1945 – № 5)

-Order Lenina – sześciokrotnie (1936, 1939, 1945, 1956, 1966, 1971)

-Order Rewolucji Październikowej (1968)

-Order Czerwonego Sztandaru – trzykrotnie (1922, 1944, 1949)

-Order Suworowa I klasy – dwukrotnie (1943, 1943)

-Medal „Za obronę Moskwy”

-Medal "Za obronę Leningradu"

-Medal "Za obronę Stalingradu"

-Medal "Za obronę Kaukazu"

-Medal "Za wyzwolenie Warszawy"

-Medal "Za zdobycie Berlina"

-Medal "Za zwycięstwo nad Japonią"

-Medal 100-lecia urodzin Lenina

-Medal "Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945"

-Medal 20-lecia Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945

-Medal jubileuszowy XX-lecia Robotniczo-Chłopskiej Armii Czerwonej

-Medal jubileuszowy 30-lecia Radzieckiej Armii i Marynarki Wojennej

-Medal 40-lecia Sił Zbrojnych ZSRR

-Medal 50-lecia Sił Zbrojnych ZSRR

-Medal 800-lecia Moskwy

-Medal 250-lecia Leningradu

-Honorowa Broń ze Złotym Godłem Państwowym ZSRR (1968)

-Order św. Jerzego – dwukrotnie (Rosja Carska)

 

Odznaczenia Zagraniczne:

 

-Krzyż Wielki Orderu Wojennego Virtuti Militari (1945, Polska)

-Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1968)

-Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1973)

-Order Krzyża Grunwaldu I klasy (1945, Polska)

-Medal za Warszawę 1939-1945 (Polska)

-Medal za Odrę, Nysę, Bałtyk (Polska)

-Medal 90-lecia urodzin Georgija Dimitrowa (Bułgaria)

-Medal 25-lecia Bułgarskiej Armii Ludowej (Bułgaria)

-Medal Przyjaźni Chińsko-Radzieckiej (ChRL)

-Order Wojenny Białego Lwa "Za zwycięstwo" I Klasy (CSSR)

-Order Białego Lwa I Klasy (CSSR)

-Czechosłowacki Krzyż Walecznych 1939 (CSSR)

-Wielki Oficerski Krzyż Wojskowego Orderu Republiki (1956, Egipt)

-Krzyż Wielki Legii Honorowej (1945, Francja)

-Krzyż Wojenny (Francja)

-Order Wolności (1956, Jugosławia)

-Bohater Mongolii (1972)

-Order Suche Batora – trzykrotnie (1968, 1969, 1971, Mongolia)

-Оrder Czerwonego Sztandaru – dwukrotnie (1939, Mongolia)

-Medal "50-lecia Mongolskiej Republiki Ludowej" (Mongolia)

-Medal "50 lat Mongolskiej Armii Narodowej" (Mongolia)

-Medal "Za Zwycięstwo nad Japonią" (1945, Mongolia)

-Medal "XXX lat Zwycięstwa pod Chałchin-Goł" (1969, Mongolia)

-Order Czerwonego Sztandaru (1939, Tuwińska Republika Ludowa)

-Wielka Komandorska Legia Zasługi (1945, USA)

-Order Łaźni (1945, Wielka Brytania)

-Order Imperium Brytyjskiego (Wielka Brytania)

-Medal Garibaldiego (Włochy)

-Honorowy Tytuł Partyzanta Italii (1956, Włochy)

 



 

 

 

 

 

 

 

 

Część medali i orderów marszałka Gieorgija Konstantynowicza Żukowa.

 

Kalendarium:

7.8.1915 r. szeregowy następnie młodszy podoficer.

10. 1918 r. czerwonoarmista następnie pomocnik dowódcy plutonu 4  Moskiewskiego kawaleryjskiego pułku.

10. 1920 r. dowódca plutonu 1  kawaleryjskiego pułku 14  kawaleryjskiej brygady.

11.1920 r. dowódca 2  szwadronu 1  kawaleryjskiego pułku 14  kawaleryjskiej brygady.

31.8.1922 r. nagrodzony Orderem Czerwonego Sztandaru.

12.1922 r. dowódca szwadronu 38  kawaleryjskiego pułku.

3.1923 r. pomocnik dowódcy 40  kawaleryjskiego pułku.

7.1923 r. dowódca 39  kawaleryjskiego pułku 7  kawaleryjskiej dywizji.

5.1930 r. dowódca kaw. brygady 7  kaw. dywizji.

2.1931 r. pomocnik inspektora inspekcji kawalerii RKKA.

3.1933 r. dowódca 4  kawaleryjskiej dywizji.

16.8.1936 r. nagrodzony Orderem Lenina.

7.1937 r. dowódca 3  kawaleryjskiego korpusu.

2.1938 r. 6  kawaleryjskiego korpusu.

6.1938 r. zastępca dowódcy Białoruskiego specjalnego wojennego okręgu kawalerii.

6.1939 r. dowódca 57  oddzielnego korpusu w Mongolskiej Republice Ludowej.

31.7.1939 r. nadany stopień wojskowy komkor.

29.8.1939 r. nadany tytuł Bohatera Związku Radzieckiego

7.5.1940 r. nadany stopień wojskowy generał armii.

6.1940 r. dowódca wojsk Kijowskiego specjalnego wojennego okręgu.

24.7.1940 r. członek  Głównej Rady Wojennej.

1.2.1941 r. kierownik sztabu generalnego.

23.6 do końca wojny członek Stawki Naczelnego Głównego Dowództwa.

31.7 - 8.9.1941 r. dowódca wojsk Rezerwowego frontu.

9.9 - 6.10.1941 r. dowódca wojsk Frontu leningradzkiego.

8 - 11.10.1941 r. dowódca wojsk Rezerwowego frontu.

11.10.1941 r. dowódca wojsk Frontu zachodniego.

 26.8.1942 r. do końca wojny zastępca Naczelnego Głównodowodzącego.

18.1.1943 r. nadany stopień wojskowy Marszałka Związku Radzieckiego.

28.1.1943 r. nagrodzony Orderem « Suworowa » 1 stopnia.

28.7.1943 r. nagrodzony drugim Orderem « Suworowa » 1  stopnia.

2.3 - 24.5.1944 r. dowódca wojsk 1 Ukraiński Frontu.

10.4.1944 r. nagrodzony Orderem « Pobieda ».

29.7.1944 r. nagrodzony drugi medalem « złota gwiazda » Bohatera Związku Radzieckiego

15.11.1944 r. dowódca  1  Białoruskiego frontu.

30.3.1945 r. nagrodzony drugim orderem « Pobieda ».

1.6.1945 r. nagrodzony trzeciej medalem « złota gwiazda » Bohatera Związku Radzieckiego.

6.1945 r. Głównodowodzący grupą Radzieckich okupacyjnych wojsk w Niemczech.

 3.1946 r. zastępca Ministra uzbrojonych Sił.

6.1946 r. dowódca wojsk Odeskiego, od 2.1948 r. Uralskiego wojennego okręgu.

3.1953 r. Pierwszy zastępca ministra obrony.

2.1955 r. do 10.1957 r. Minister obrony ZSRR.

1.12.1956 r. nagrodzony czwartą Złotą Gwiazdą Bohatera Związku Radzieckiego.

 

Bibliografia

http://zhukov-marshal.narod.ru/

http://www.9maya.ru/2012/01/06/marshal_zhukov.html

B. Potyrała, H. Szczegóła – Czerwoni marszałkowie. Elita Armii Radzieckiej 1935-1991, Wyd. WSP im. Tadeusza Kotarbińskiego, Zielona Góra 1997, ISBN 83-86832-23-1

http://to-name.ru/biography/georgij-zhukov.htm

B. Potyrała, W. Szlufik – Who is who? Trzygwiazdkowi generałowie i admirałowie radzieckich sił zbrojnych z lat 1940-1991, Wyd. WSP, Częstochowa 2001, ISBN 83-7098-662-5

Wiktor Suworow – Klęska, Dom Wydawniczy Rebis, Poznań 2010, ISBN 978-83-7510-454-7

Wiktor Suworow – Żukow, cień zwycięstwa, AiB, 2002, ISBN 83-89187-01-9

Wiktor Suworow – Cofam wypowiedziane słowa, Poznań 2006, ISBN 83-7301-800-X

Gieorgij Żukow – Wspomnienia i refleksje, Wyd. MON, Warszawa 1985, ISBN 83-11-07178-0

Słownik biograficzny marszałków Związku Radzieckiego, t. III, Koszalin 2004 

Radziecka Encyklopedia Wojskowa, Moskwa

Wielka Encyklopedia Radziecka, t. 9, ss. 238-239, Moskwa 1969-1978

Mała Encyklopedia Wojskowa, t. III, Wyd. MON, Warszawa 1971

Encyklopedia II wojny światowej, Wyd. MON, Warszawa 1975

 W. Jegorszyn – Feldmarszałkowie i marszałkowie, Moskwa 2000

Георгий Константинович Жуков – Герои страны (ros.) [dostęp 1 lipca 2010]

Георгий Константинович Жуков – Проект ХРОНОС (ros.) [dostęp 1 lipca 2010]

 K. Zalesskij – Imperium Stalina. Biograficzny słownik encyklopedyczny, Moskwa 2000

http://www.karavan.tver.ru/html/n712/article7.php

http://www.admoblkaluga.ru/main/russia/history/9_vov.php

 Wojskowy słownik encyklopedyczny, Moskwa 1986

Wyżsi dowódcy Związku Radzieckiego (ros.) [dostęp 1 lipca 2010]

 

 

Opracował: Marek Zatorski 

 

→ Георгий Константинович Жуков ←

 

Comments (0)

500 characters remaining

Cancel or

Joomla templates by a4joomla